GEWELD

de voorhang

2012-01-25T06:44:00.000+01:00

6 februari 2008

… ik vermoed dat Zeuxis peinsde dat hij ook beter zijn tong had afgebeten toen hij bij zijn vraag plots besefte dat hij meteen de wedstrijd verloor.

Het systeem van Parrasios is ook niets anders dan de nieuwsgierigheid op te wekken naar wat er achter de voorhang zou verborgen zijn.

Desnoods niks.

Zeuxis houdt zich bij de puur mimetische formule. Het is dan ook zo dat hij slechts vogels weet te verschalken.

geloofsafval

2012-01-25T06:42:00.000+01:00

5 februari 2008

Het verhaal van Zeuxis en Parrasios. Twee schilders. Klein wedstrijdje dus. En Zeuxis schildert druiven waar zelfs vogels aan komen pikken en vraagt terzijde om het gordijn dat voor het schilderwerk van zijn mededinger hangt weg te nemen, zodat ze kunnen zien wie wint…

Parrasios was wellicht vertrouwd met… vrouwen. Met het geveins te veinzen, een houding aan te nemen alsof een houding aangenomen wordt. De dubbele ontgoocheling. Het gordijn was er op geschilderd.

En hier is de kynicus aan het werk die de sluier doorziet, die van Veronica, die van Turijn. Maar niettemin, L’origine du monde van Courbet daar werd een paneel voor geschoven, gemaakt door André Masson.

Dit is het verschil tussen kijken en zien. Het lijkt wel alsof fundamentalisten de wetenschap willen inroepen als godsbewijs. Moeten ze maar best niet doen.

a outra porta do prazer

2012-01-17T19:27:00.000+01:00

9 april 2008

a outra porta do prazer

A outra porta do prazer,
porta a que se bate suavemente,
seu convite é um prazer ferido a fogo
e, com isso, muito mais prazer.

Amor não é completo se não sabe
coisas que só o amor pode inventar,
Procura o estreito átrio do cubículo
aonde não chega a luz, e chega o ardor
de insofrida, mordente
fome de conhecimento pelo gozo.

Carlos Drummond de Andrade, O amor naturel, 1992

De andere poort van het genot,
de poort waarop men zachtjes klopt,
haar invitatie is genot door vuur
verschroeid en, daardoor, des te meer genot.

Liefde is niet compleet als ze niet weet
van dingen die slechts liefde kan verzinnen.
Zoek de enige voorhof van de alkoof
waar licht niet komt, daar komt het vuur
van onbeteugelbare, bijtende
honger naar kennis door genot.

vertaling: August Willemsen

l'au-moins-un

2012-01-15T12:20:00.000+01:00

18.05.06
Het moet ergens in 1973 geweest zijn. Het Onze-Lieve-Vrouwecollege te Oostende. Er werd in Nazi-stijl omgeroepen dat iedereen zich moest opstellen in rijen op de binnenplaats. Na de nodige intimiderende afwezigheid, verscheen plots de ‘principaal’ - zo noemde men die imposante figuur die later in de entourage van Johannes-Paulus II diende - met in zijn gevolg warempel de voorzitter van de scholieren-raad (een laffe figuur die later open bloeide tot een van de beste klanten van Burberry). Volgde een donderpreek over een op til zijnde scholieren-staking tegen de aanschaf van F-16 vliegtuigen en tegen de vorming van een beroepsleger... Bleek dat de snerpende stem verwees naar het onmiddellijk verwijderen uit de schoolgemeenschap wanneer een leerling hoe dan ook zelfs nog maar in het gezèlschap van een staker zou gezien worden. Men sloot zich au-to-matisch buiten de schoolgemeenschap.

Dat wisten we dan ook weeral. Overal werd opgeroepen tot solidariteit, en ook al genoot dat woord niet mijn volle sympathie, tot mijn niet-geringe verbazing liep ik de dag erop in het gezelschap van enkele duizenden scholieren door de stad. Er werd gevraagd of er leerlingen van het College mee opstapten, bleek ik warempel de enige te zijn. Een paar seconden later werd mij dan ook een rode armband aangestropt - ik vrees dat er Amada op stond - en werd besloten om de optocht af te leiden naar het hoofdgebouw van het College.

Daar werd gevraagd of er een delegatie binnen mocht om de Principaal te spreken in verband met zijn verbod. Dat mocht. Tot mijn ontsteltenis ging ik prompt mee binnen en bevond me - mèt rode armband - plots oog in oog met de principaal. Werd er wat over en weer gepraat en gedreigd. De principaal hield voet bij stuk. We dropen af. En staakten verder.

Of ik ooit verwijderd werd? Belange niet. Nee, minstens één is toch niemand?

isolatie

2012-01-13T10:11:00.000+01:00

15.5.06

Een uitzondering sluipt een weg langs ongewilde isolatie. Elke slag om eraan te ontkomen lijkt de kust verder weg, totdat het eiland een natuurlijke plaats lijkt, een uitkijk, een puur verlangen.

Maar dat is het niet echt: wat doet terugslaan - want dat is het eerder - de vervreemding? Ja, die heeft een effect, een effect waarbij elke romantisering militant ontmaskerd wordt. Aanspraak is op de duur onbestaand, weggaan logisch. Hunkerend naar schaamte lijkt plots iedereen beschaamd en begint de peristaltiek van de verwijdering. Nee, het is geen vlucht.

En dat zegt veel over de verloochening van het verlangen en de mechaniek ervan: de zachte uitdrijving van wie het gemak belastert. En er zijn zeker twee zijden aan, er is zeker de vraag en die wordt - kan het anders - scherp gesteld. Weer een slag dichter bij het eiland.

En als het altijd zo is geweest?

onderdrukt?

2012-01-10T09:00:00.000+01:00

13 maart 2008

De wet veroorzaakt zowel het verlangen als het gemis dat het verlangen in leven roept. Op zich is dat gegeven uiterst merkwaardig toch? Op die basis bestaat de kans in te zien hoe onzinnig het is om het verlangen te gaan ontleden als ging het om iets uitzonderlijks dat speciaal onze aandacht verdient: “Merkwaardig toch hoe deze jongedame verlangt naar een flesje Coca-Cola! Wat zou de achterliggende boodschap zijn?” Verveling?

Die contradictie op zich is natuurlijk razend interessant. En de situering van de context waarin ‘het verlangen’ gesteld werd. Met inbegrip van de vrouwelijke vorm van het flesje Coca-Cola sinds de vrouwelijke vorm gebombardeerd werd tot verlangen bij uitstek. Met een dergelijke kritische ingesteldheid worden we stilaan verwezen naar een standpunt van asociale sociabiliteit. Een antinomie.

Het ligt trouwens niet eens in de bedoeling om de achterliggende ‘macht’ in diskrediet te brengen. Integendeel, samen met de kritiek – die tot op zekere hoogte ideologisch te noemen is – kan hier immers terecht een appreciatie ontstaan voor het begrip discipline. Een realistisch compromis dus. Mensen, spijtig, we zijn erop gelegd, vervreemd.

Zodat een beleefd, beschaafd en realistisch standpunt ontstaat? In afwachting van de realisatie van een ideaal (democratie, vrijheid, cultuur, mensenrechten…) heb ik alvast wat eieren voor mijn geld gekozen. En zo wordt ongezien het cogito een stelling die de illusie, de waanzin en daarmee het verlangen uitsluit. En de fantasie?

je te rouve

2012-01-10T08:22:00.000+01:00

15.05.06

Feiten, namen, plaatsen wegen niet langer op tegen het Bargoens van mijn verschijning. Zelfs mijn kat vindt er haar jongen niet in terug. Het spijt me. Ze wantrouwt me nu. Ze heeft gelijk. Ik laat haar over aan haar gedachten, haar kamer, haar intimiteit.

Ik denk dat ze niets denkt en af en toe wakker wordt als kat. In een kamer. En dan pas strekt ze zich en gaat op de verwarming naar buiten zien. En slaapt nog wat.

Weet ze dat ik haar de straat kan opsturen - elitaire kat vermorzeld onder de wielen van een camion. Nee, dat weet ze niet. Haar krant ligt onder het kattenstrooisel. Goed dat hier nog wat ongevraagde post binnenkomt.

de waarheid?

2012-01-08T09:32:00.000+01:00

15.05.06

De waarheid, niets dan de waarheid!
Ik vermoed dat ze niet erg in trek is.
Het woord is waarvoor het staat, ook de naam.
Er wordt natuurlijk beweerd dat dit toch-ook-wel-zo is.
Ik beweer: men bedoelt: het lijkt erop,
het is er de slappe versie van.
Maar, eerlijk toegegeven, de waarheid kàn slechts
een afgietsel presenteren.
En zeker over genieten, over het genot.
En als het dan over seksueel genot gaat scoort ze hoog.
Men beweert: ‘die twee zijn één geworden’.
Ik merk niks.
De waarheid, my unfuckable friend,
ze is wellicht in dezelfde situatie.
En de reden: het genot laat ze over aan de gelijkenis.
Mettertijd ook, als gevolg daarvan,
aan ‘erotische discours’ over genot-ype en fenotype.
Aan afstamming, kinderen genoemd,
van hetzelfde genetische type als beide ouders.
Ik walg.
Ik vertrouw het woord niet meer.
Enkel nog als het gaat over ‘dat wat nog niet ingenomen is’.
De woestijn, de eenzaamheid, de zwarte zon.
Het lijkt wel een parodie.
Ik heb een duikerpak nodig om me onder de mensen te begeven.
Kunnen wij elkaar ooit nog vinden zo?
Als we spreken, ja: in het midden,
daar waar de leugen ligt.
Rest het spel: het ongewetene, het kansspel.
Of de clandestiniteit.
Wetend: er is ‘minstens één die het weet’.
En die ‘minstens één’, die doet er niet toe.
Ik weet het.
Ik heb het zelf ervaren: ‘minstens een’
wordt ‘niemand’ genoemd.
Ook niet als je buiten de ‘regels’ gaat.
Moet ik hier duidelijker spreken?
Luider?
Het is het geheim van de poëzie.

de gevolgjes van een bepaald soort impotentie

2012-01-06T07:51:00.001+01:00

27 januari 2008

De boog moet niet altijd gespannen staan. Maar. Meestal wordt depressie omschreven als anhedonisch. Ik heb de indruk dat de schier veralgemeende depressie tegenwoordig hedonisch is. En dat mag dan verwijzen naar een instelling waar geen lust beleefd kan worden buiten de lust die zich vlotjes lààt beleven. Van het moment dat de iets zwaardere noot bespeeld wordt is de kwestie vervelend. Onleesbaar. Onbegrijpelijk.

Jammer toch, het echte genot, de jouissance, kan helaas slechts gevonden worden voorbij het lustprincipe. Genot dus - met hoofdlettertje - komt neer op libido met doodsdrift vermengd en is getekend door herhalingsdwang: het weet van geen ophouden. Het is het Genot van de pijn.

Waarom doet mij dat denken aan een Chinees gezegde: ‘wanneer de vinger naar de maan wijst kijkt de dwaas naar de vinger’?

φαντασία

2012-01-04T16:33:00.000+01:00

15 maart 2008

Fantasia zou iets moeten betekenen als ‘verschijnen in de verbeelding’. Laat ons zeggen: imaginair, want dat is het helemaal. Er wordt de imaginaire wereld doorgaans enig impact toegezegd op de, pfff, zegge de ‘realiteit’. De inhoud ervan wordt al dan niet verzwegen en wanneer die inhoud àl teveel verschilt van wat als normaal ervaren wordt zal het algauw over psychose gaan.

Laat ons voorlopig gemakshalve aannemen: je kunt niet in één dimensie van de wereld ‘specialiseren’, je moet een verhouding hebben met alledrie: RSI, de Reële, Symbolische en Imaginaire dimensie. Het helpt al wanneer een productie bijvoorbeeld ondertekend wordt: ik, ondergetekende, heb de hier volgende fantasie. Dat leidt een productie binnen in de symbolische dimensie.

Het helpt niet echt wanneer ik ‘onderteken’ met anoniem, we hebben het hier immers over de arbitraire coördinatie tussen twee netwerken en dat verlangt wel degelijk aanknooppunten, een adres. Hoe zou er zonder vraag een antwoord kunnen zijn? Er zijn slechts antwoorden, maar zonder vraag blijven ze... anoniem.

Waar zit dan het reële, tenzij in een wisselwerking die er in haar formulering op neer zou komen dat het reële te inert bevonden wordt. En als dat niet zo is, wanneer alles okay is, is er gewoon geen behoefte aan fantasie. Dan blijft ‘het’ zich anoniem afspelen in een symbolische wereld, dan maar realiteit genoemd.

l’histoire (qui se répète): l’an-nuit

2012-01-03T08:27:00.000+01:00

29 maart 2008

Wat het koor verontrust is het 'onbeleefde' standpunt van een Antigone in de zelfgekozen uitsluiting uit - bof - het socio-symbolisch netwerk dan maar.

De opschorting van de Andere, typisch voor de ethische act, vermag nog steeds een taai country-achtig deuntje in het hoofd te doen weerklinken, neem nu: I fought the law and the law won.
I miss my baby and I feel so sad/ I guess my race is run/ She's the best girl I've ever had. Tja, voor de rest nogal boring, niewaar…

Is het niet opvallend dat een refrein een aan gemeenplaatsen zieke tekst mag komen aandikken?

tsss

2012-01-03T08:24:00.000+01:00

27 januari 2008

Je bleef

Ik ben hard geworden
En klief nu feilloos
Door stiltes, zwaartes, klachten
Roekeloos en ongehinderd

Het was koud, vanmorgen
Neem ook maar alles mee

En je leek gedachteloos
In mijn antwoord
De vraag te zien

apolis, impolitesse?

2012-01-02T08:54:00.000+01:00

27 maart 2008

Voor Heidegger was het duidelijk dat het Dasein, vertrekkend vanuit een familiaire, huiselijke limiet (die Grenze des Heimischen) die limiet ook moet overschrijden om op een authentieke manier te kunnen bestaan. Met de heroïsche transgressie van het conventionele zal de creatieve mens (letterlijk: der Gewalt-tätige) ook de consequenties van die transgressie moeten nemen: de aanvallen van de me kalon, van degenen die ‘zijn’ ontbreekt, das unseiende.

Het Dasein is gestructureerd als een nood, een wil of zelfs een weigering… In die zin gebruikt Heidegger ook het begripdas Unheimliche. Als de reactie van het koor in de Antigone van Sophocles een hupsipolis apolis weergeeft - een niet enkel verbaasde maar ook angstige verwondering - suggereert hij dat het daar – de polis is het da van het Dasein - om dat standpunt gaat, hupsipolis apolis hotoi to me kalon, het zonder huis zijn (voor zover al een neiging zou bestaan dat hier als inciviek, ja impoli te vertalen, platweg 'onbeleefd' dus). Heidegger vertaalt het ongeveer als ‘hoog uitrijzend boven de plaats is hij ervan uitgesloten’.
Aporos: geen uitweg, apolis: geen plek.

Maar vanuit het zijn bekeken is die apolis, die openheid (bof, desnoods onbeleefdheid dus) een noodzaak. Het zijn heeft die niet-plaats nodig als plaats om overweldigend te kunnen verschijnen.

Dat zou dan nog buiten beschouwing laten het einde van het koorlied: Dat hij nooit naast mij aan de haard zit / en nooit met mij dele zijn wanen mijn weten,/ hij die zoiets in het werk stelt.

Een pleidooi voor bezonnenheid, beleefdheid?

dé Ander

2012-01-01T10:27:00.003+01:00

14 maart 2008

Nu kan een analyse bestaan uit een onderzoek naar de manier waarop men kwesties aanbrengt, het ontstaan van een verlangen en het vervullen ervan. Een goede distributie kan hier voorwaar soelaas bieden. We bevinden ons immers in het platte en praktische discours der lustjes, niet te verwarren met het verlangen als productiemechanisme: onverwoordbaar maar aanwezig.

Nu blijkt dus het functioneren binnen de, tja, wereld - de beschrijfbare, verwoordbare orde - nogal mechanisch te verlopen. Men is er de chef de cuisine de Ander gaan noemen. Functiebeschrijving: de arbitraire coördinatie tussen de twee netwerken: discursief en pre-discursief. En inderdaad, een betekenaar is nogal arbitrair. Er vallen nogal eens gaten.

En blijkt dan nog bovendien dat die chef de cuisine ook maar een symbolisch drukje op een bovendien symbolisch knopje geeft. Hij is, zogezegd, een great instigator. Maar hét probleem, het enige, dat zich hier - ongezien soms - situeert is een verwarring – letterlijk – tussen registers. Je steekt een muntstuk in het schuif ‘verlangen’ en er komt een flesje Cola uit.

de realiteit (enfin, de virtuele)

2011-12-31T10:17:00.000+01:00

16 maart 2008

Ik bezin me over het fenomeen virtuele realiteit… Wat een doeltreffende omschrijving. En eerlijk gezegd nog de slechtste realiteit niet. Misschien wat ontgoochelend qua intensiteit, maar op die manier raak je er dan ook aan gewoon. Dat is trouwens de essentie: er gewoon aan te raken dat een realiteit die virtueel is, realiteit is.

Van alle emoties is het slechts de angst die niet ontgoochelt. En dat is dan ook de prijs meteen: de virtuele realiteit is inderdaad wel ontgoochelend. Langs de beproefde methode van het infimum wordt de beleving afgetopt en ontstaat een situatie die okay genoemd kan worden.

En, is dit niet de speeltuin van de fantasie dan! Domein ook van de perversie waarvan de specialiteit, ontkenning van de castratie, maximaal ingezet kan worden.

Het spel kan beginnen, het geheugen gewist, herbegonnen. Men is verzekerd.

meester Goetghebuer

2011-12-30T13:35:00.000+01:00

5 mei 2008

Gustav Meyrink, August Strindberg, Henrik Ibsen,... als ik eraan terugdenk hoe ik een jaar of drie op kot te Gent doorstond: er zat toch een zekere systematiek in. Maar de auteurs en titels, mijn vraag verwonderde ene Johan Daisne keer op keer. Die zat daar wel eens zwaarbebrild met een schare bejaarde aanbidsters, diep achter de toog van de stadsbibliotheek. Terwijl een vurige lotgenote wegslofte om de gevraagde boeken op te halen was zijn vraag waarom nu persé Strindberg. De keer daarop dezelfde vraag.

Nu is dat gebouw vervallen, weggezakt na een korte, oppervlakkige restauratie, waarbij men dacht dat het aanbrengen van een literair fragment in neonschrift wel ging volstaan om het interieur te redden.

Maar die gevel. Daar stonden namen die me wel van pas kwamen. Neem nu ene Goetghebuer. Vanzelfsprekend - ik zat een paar straten verder, dat noemde daar 'Kwaadham' – wees ik de porren die de nacht met mij wensten te delen op mijn illustere naamgenoot. Toevallig was op het gelijkvloers van het huis waar ik zat ook een advocaat Goetghebuer gevestigd.

Die meiden herinnerden zich nog wel eens mijn naam bij hun tocht - langs de bibliotheek - naar mijn kot en belden dan steevast aan bij meester Goetghebuer. Zeer tot zijn verveling.
Heb ik hem nochtans duidelijk aangewezen: kijk op mijn bel staat Karel Goetghebeur, niet Goetghebuer!

teveel

2011-12-27T10:21:00.001+01:00

8 juni 2008

“Aloekah heeft twee dochters: Geef-hier! en Geef-hier!”Spreuken 30:15

Jalouissance… Een… riem heeft tenminste de kwaliteit dicht te snoeren. Sommige verlangens zijn ein-de-loos: te willen hebben wat je niet kunt hebben bijvoorbeeld, namelijk het verlangen van de Ander. En toch is dat fenomeen structurerend, indien het herkend wordt.

Misverstand? Het verlangen is het verlangen van de Ander? Het verlangen verlangen dus of gewoon te zijn en te worden hetgeen de Ander verlangt… Er is dus wel degelijk afhankelijkheid.

Wanneer iemand ‘zijn object vindt’ en op dat moment iets aanvoelt in de zin van een harmonie - hij geniet - zal dat steeds neerkomen op een her-stelling van een herinnering. Dit is ook wat Freud opmerkt in verband met de confrontatie van het kind met de baby aan de moederborst:…het is eigenlijk een terug-vinden.

Anders is de invidia, gesignaleerd door Augustinus. Wat meer pathos hier. Hij zag een kind, net gespeend (dat spenen gebeurde in die tijd heel wat later dan nu), dat zijn broer aan de moederborst ziet. Het gezicht van het kind verbleekt: vanaf nu weet het wat het object van zijn verlangen is… De (gemeenschappelijke) lucht lijkt wel vergiftigd nu.

What do you want!?

2011-12-22T13:32:00.000+01:00

28 januari 2008

Het kan wel eens een uitdaging zijn om het verlangen in vraag te stellen speciaal daar waar het blijkbaar de kracht ontbreekt om het vervuld te weten. In die zin, om wat tijd en energie te winnen, kan misschien alvast de slogan van Lacan: ‘het verlangen van de mens is het verlangen van de Andere’ bekeken worden om me dan meteen al - als materialistisch mens bien sûr - af te vragen waarom mijn verlangen niet meteen ook maar op het lichaam van de andere toegespitst zou mogen wezen.

En blijkt dat dan over een typisch menselijke particulariteit te gaan dat het verlangen een tijdverslindende omweg moet maken langs een verlangen verlangd te worden door de andere. Well, laat ons vooral praktisch blijven, zou dat betekenen dat ik verlangd zou moeten willen worden door de andere om maar enigszins dat beoogde instant-effect te bekomen? En blijkt dat dan te moeten gaan om de Andere met een hoofdlettertje toch wel zeker!

Ik blijf onverstoorbaar praktisch en vraag me af in welke vorm ik me dan wel moet plooien – kwestie van zoveel mogelijk de aandacht te trekken - ‘aanbod’ na te bootsen - om tegemoet te komen aan de vraag van de Andere. (Mijn materialistische geest heeft alvast bij die fameuze Andere een tekort vermoed).

En ja, onverbiddelijk raakt mijn aandacht opgeslorpt door de praktijk van deskundigen op het gebied van aanbod-zijn. Pin-ups, vamps en porno-sterren. En inderdaad: ze zijn tegelijk vulgair en afwijzend. Alsof daar ab-so-luut geen zweem, geen vermoeden van tekort zou kunnen zijn. Verbazend.

de enige

2011-12-22T13:25:00.002+01:00

20 oktober 2007

Het zingen
gaat haar goed
De klanken
leken in kleine straaltjes
van haar weg
Geen blik van pijn
Of onrust
En ik verwacht
Haar smalle vingers
Langs onverwachte wegen
Ze is geen vrouw
In wat je zegt:
Ze is een vrouw
Ze draagt een
Sjaal van nacht
en
Als het donker wordt
Niets
Andermaal
Ik proef het woord
En lach bezeten:
andermaal

nummertje 106

2011-12-21T07:29:00.000+01:00

5 november 2007

de ondergaande zon
ondergaat het aanzicht
van de opening
waarin ze verdwijnt
tenzij ze
het aanzicht ondergaat
van de wereld
dan gaat ze op al ondergaand
ze twijfelt
maar op de duur laat het haar koud
noch warm
zij en haar idioom
de maan
het is een spel
waarin niemand speelt
tenzij in dromen
never make my dreams come true

aanbod inclusief sociale controle

2011-12-20T06:43:00.002+01:00

15 februari 2008

Het heeft niet eens zin om een tegenwicht te vormen bij het ijverig navertelde glossy succesverhaal van pakweg de seksuele bevrijding. Foucault vond in het nest van beraming trouwens moeiteloos de geest van pienter-ogende klerken die er het discours - in functie van de tewerkstelling: geen seks, wèl procreatie - vervlochten met het machtsdiscours.

Uiteindelijk is het verhaal op zich – zèlfs eventueel mèt de lezing van een soort samenzwering der klerken – bijzonder oninteressant. Er kan pars pro toto vanalles bewezen en weerlegd worden. Wat hier anderzijds wel terzake doet is de constructie van een nieuw verhaal op basis van het oude, een herformulering.En waarom? zoals Foucault zegt is de vraag niet: waarom worden wij onderdrukt? maar: waarom zeggen wij dat we onderdrukt worden? Het verhaal waarin wij nu geloven dus. Hij is pas geïnteresseerd in een geschiedenis van het heden, niet in een geschiedenis van het verleden…

onroerend goed

2011-12-20T06:40:00.000+01:00

7 november 2007

Met loden benen, mijn navette naar Oostende, voor de honderdduizendste keer Brussel-Oostende, nog eens ‘de huizen’ zien… Een jaar of twaalf heb ik er geleefd met Marian. Tot ze doodging. Gewoon verdween.

Samengeklitte façades, met bruidssluier toen. Ophefmakend ongesnoeid in het palle centrum. Het is er leeg en vochtig nu. Brieven die ik niet eens open. Ik ga niet naar boven. Ken de witte trappen, de geluiden, ken mijn ateljee, de praktijk. Ik heb ze nog zelf uitgebreid, muren en plafonds ingegooid, geluidsgeïsoleerd, de bibliotheek...

Merkwaardig toch. Een déclic. Toen ik een jaar of 25 was merkte ik plots dat er niks minder dan een bouwvakker in me zat! Ik heb toen zelfs - via vak-boeken over bouw - een kàs van een huis eigenhandig opgetrokken. Rondbogen, immense plafonds, binnentuinen, deuren van drie meter hoog…

Daarna - tussenin als een snoepje - gebouwd, gezeuld, gebetonneerd, getimmerd… Tsss. Daar staat dat nu als prooi voor speculanten. Immobiliën, ik kots!

geloof, vertrouwen, weten

2011-12-20T06:36:00.000+01:00

7 november 2007

Geloof en weten zijn natuurlijk niet symmetrisch. Maar dat zet de verwantschap tussen le sujet supposé savoir en le sujet supposé croire op een paradoxale manier niet echt op de helling. Geloof is dus steeds geloof van en langs de andere. Ik geloof in god zegt dus: ik geloof dat er nog steeds mensen zijn die in god geloven.

Dat terwijl weten nu net niet het weten is over het feit dat iemand anders weet.

Maar het ‘subject dat gelooft’, daar gaat het wel degelijk om een originele en zelf-vormende beweging. Er is dus niet zoiets als ‘Het geloof’ dat ooit door het heelal fladderde en zich ooit in of op de eerste mens ging installeren. En toch is dit de paradox…

Degene die oorspronkelijk, als eerste voor mij geloofde is gewoon de betekenaar zelf in een externe ‘materialiteit’. Maar waar zien we dan dat ‘oorspronkelijk’ substitutiemechanisme? In een opsplitsing van de structuur tegenover één van zijn elementen. Slechts langs vertrouwen wordt de overstap gemaakt tussen de symbolische (geloof) en de reële orde (weten).

de wet!

2011-12-18T14:05:00.000+01:00

13 februari 2008

Komt allen tot mij, gij verdrukten, vertel uw twijfels, vertel wat u verdrukt. En ik zal u met de methode die gij aanreikt aan mij binden.

Een wet genereert criminaliteit... samen met dit kaliber aan vaststellingen kan het ons ten zeerste verwonderen dat in het mechanisme van de macht ook het ‘materiaal’ terug te vinden is dat normaal de macht pleegt te breken: geweld, transgressie, bevrijding…

Dit soort kwesties kan ontdaan worden van giftigheid als we doorheen de zogenaamde ‘deficiëntie’ van het verleden het ontstaan van het ‘normalisatienetwerk’ van het heden pogen te zien. En het verhaal over die ontstaansgeschiedenis is – precies – totnogtoe geschreven door de onderdrukkers en heeft als enig objectief om langs dat verhaal het mechanisme van de onderdrukking te verfijnen. Aannemelijker te maken.

Je eet teveel, denkt te weinig na, rookt te veel, je voelt je te schuldig en sport niet genoeg, neem wat meer beweging, eet meer fruit en groente, slaap wat minder, je moet ook wat aan je lijn gaan doen en wat minder televisie kijken - zout is vergif - terwijl het duidelijk is dat je niet zo kritisch moet zijn, denk wat minder na, zet de radio meteen ook niet zo hard. Dergelijke humane raadgevingen zijn de slogans van de 'vooruitstrevende', moderne media... ingebouwde luizen in de pels.

gelukkig!

2011-12-15T08:11:00.002+01:00

13 februari 2008

Gelukkig
Ik ben nog eens gebelgd
Van het lijzig lispelen
Van een avondje
Welgemeend
Human interest-programschap

Unheimlich, is there anybody home?

2011-12-15T08:08:00.000+01:00

21 maart 2008

De Hegel van de Zeitgeist stelt dat de pop-ulaire cultuur en geschiedenis impliciet filosofisch geworden zijn. Ontstellende waarneming de Geist te moeten nalopen in de expressie die de (jawel) dernier cri van de kuisvrouwencultuur eraan gaf.

Ik klik de televisie aan en word meteen gul opgezadeld met een chiée van Big Brother-toestanden. De gekunstelde emoties, ze zijn écht, ze zijn reëel, ze zijn zelfs hyper-reëel. Deze perfecte fake – onthou ik – is perfecte realiteit.

Mijn tweede vrouw had onder andere afrikanistiek gestudeerd en in die zin, omdat haar vader nogal gek was op luchthavenkunst, gaf ze hem af en toe een écht stuk cadeau, échte Afrikaanse kunst. Die man ging dan achter zijn werkbank zitten om die dingen te verbeteren. Een voetje werd wat rechter gesneden, gelaatstrekken verscherpt. En vooral het patina verwijderd. Tja, die man was schooldirecteur.

ANGST... wel, bij nader toezien

2011-12-14T08:28:00.000+01:00

20 maart 2008

Wééral een affect dat niet bijster goed aangeschreven staat, niet mooi genoeg bevonden wordt, en dat met kuisvrouwenethos naarstig gereinigd wordt en ontsmet met anxiolytica en hypnotica. Terwijl angst op zich een anti-hypnoticum is.

Het is een feit dat andere emoties steeds opnieuw ontgoochelend zijn en angst nu net niet. Op voorwaarde dat formuleringen over vrees ontweken worden kan gezegd: waar de angst vóór komt is iets zeer intiems.

Maar wat doet angst nu apart belichten? Het gaat niet eens om een tekort, maar om een tekort aan tekort. Net daarom is angst het signaal van een ‘opening’, liefst niet te zien als een ‘gat’.

Vanaf nu is dit urinoir een kunstvoorwerp.

"I am real!" said Alice, and began to cry

2011-12-13T10:25:00.000+01:00

3 juni 2008

De feiten - naar het schijnt (Perseus Development Corporation) is 52% van ons, bloggers, van 13 tot 19 jaar oud en ongeveer gelijk verdeeld onder mannelijke en vrouwelijke kunne. Het zou een vergissing zijn om te beweren dat de blogger maximaal gebruik maakt van de anonimiteit, de cijfers: volle naam: 31%, voornaam: 36%, pseudoniem: 29%.

De profilering, de subjectivering, lijkt met dit fenomeen wel degelijk aan gewicht te winnen. Niks tegen toch? Het is dus alvast niet zo – o ironie - dat de blogger gewoon doet waar hij zin in heeft. Vooral bij de piepjonge bloggers wordt het duidelijk: blogs, dat gaat vooral over de try-on-error-filosofie waarbij een standpunt ingenomen wordt dat... succesvol is, the second self.

We kunnen dus – hoeft het? - een profiel aanmaken van de ideale blogger zoals die zou verschijnen op een populariteitslijst. De discipline heet ook daar zelf-definitie, zelf-presentatie.

Anderzijds, de anonimiteit van de virtuele wereld versterkt wel degelijk de flexibiliteit. De fysieke coördinaten die irl. een bijzondere rol kunnen spelen - sekse, huidskleur, ouderdom, aantrekkelijkheid… - zijn minder belangrijk.

Maar kom, we walsen even tussen de extremen door – zeker langs de illusie dat vrijheid originaliteit bevordert - het blijft meer dan ooit, meer dan ooit om… fictie gaan. En daar zijn echt wel speciaal de wetten voor…

Daphnia

2011-12-05T10:39:00.001+01:00

25.6.06

opening

2011-12-04T11:40:00.000+01:00

25.5.06

Het is moeilijk om aan een ‘opening’ te wennen daar waar het wetenschappelijk ideaal er steeds op voorzien is om die zo gauw mogelijk te dichten met iets sluitends: een affirmatie. Daaraan zien we hoezeer dat soort idealen verwant is aan de keukenmeiden-moraal. Maar het zou er op neer komen dat zo’n soort negatie een ‘opening’ zou viseren die zelfs door de negatie niet zou kunnen opgeheven worden. In die zin is dat soort opening zowat een transformatie van de vorm, wel degelijk rakend aan de abstractie.

nummertje 105

2011-12-03T13:42:00.000+01:00

24 november 2007

mannen houden van anemonende stumben
vrouwen houden van eender wat
wat zijn anemonende stumben?
alleen vrouwen weten dat

euh... transgressie

2011-12-02T13:24:00.000+01:00

16 februari 2008

Stel dat de transgressie de ‘eliminatie’ van de wet zou zijn langs het doorzettingsvermogen van het verlangen (dat, jawel, al van vóór het verbod zal blijken aanwezig geweest te zijn) zegge een herstel van een oorspronkelijke natuurlijke toestand, bevrijding kortom. Dat gaat erin als koek... lulkoek dan.

Het kan ‘eenvoudiger’: “ik heb honger en ik heb behoefte aan voeding” in een vergelijk met: “ik heb een hongertje en een portie olijven met feta of ansjovis zou er wel in gaan”. Dat laatste overstijgt uiteraard de natuurwet.

De vervreemding door de verschuiving van noodzaak naar ‘vraag’ naar… ‘waren’ zal gevolgd worden door een bijkomende verschuiving van vraag naar… verlangen.

Laat ons minstens stellen dat het op de duur om iets meer gaat dan om een terugkeer naar de natuur. Dat een kat er haar jongen niet meer in terugvindt heeft te maken met het feit dat het verlangen niet meer eenvoudigweg terug te voeren is op de noodzaak. De transgressie dus eerder in een milieu van spraakverwarring.

Transgressie en ‘limiet’ zijn immers zeer verwant.

de Vlaamse Intellectueel...

2011-11-30T13:40:00.000+01:00

En dan was er natuurlijk dat ding in de Standaard (ik lees de Standaard slechts als dat onnoemelijk noodzakelijk zou zijn, nooit dus) op zaterdag 26 november 2011. Filip Buekens en Geerdt Magiels vonden het noodzakelijk om weer eens een riool open te breken onder de manhaftige titel: "Hoed u voor Slavoj Zizek" (sic.)...

Veel verder dan die titel ben ik om begrijpelijke redenen (online) niet geraakt maar een diagonale blik op dat moois leerde me dat het blijkbaar weer in de bedoeling ligt om wat oudjes de gordijnen in te jagen met vanzelfsprekende slechte woorden als Freud, Lacan, geweld en Marx.

Eenzelfde verschraling was op te merken bij de 'discussie' over het rookgedrag in het bijzijn van kinderen, volgens de Vlaamse Liga tegen Kanker in een ruk gelijk te schakelen aan kindermishandeling...

charlatanisme

2011-11-28T13:23:00.000+01:00

allez loeja

2011-11-27T22:29:00.000+01:00

als een zwijn

bij nacht en ontij

door alle wanen heen

gezwets op peil

zochtend in de ochtend

allez loeja

ik heb nooit afgezien

princesse

blasfemie

2011-11-25T07:57:00.001+01:00

Een kwestie van on-begrip. Net als een kuisvrouw een afgetekende visie blijkt te hebben over de freudiaanse leer, marxisme en... roken, krijgen we op basis van het fenomeen dat het niet-weten wel lijkt niet-te-verwoorden in een-niet-uit-te-spreken-term... een militante ‘visie’. Geen twijfel mogelijk. Geen twijfel toegelaten zelfs.

Stel je even voor dat zoiets als een God - want dat is nu net die term - ook écht bestond, autonoom zou willen reageren op affecten... Kansloos waren ze, geen ontsnappen mogelijk voor zijn gram. Het vergt alleszins een volslagen gebrek aan pathologie om onberoerd te blijven bij de adembenemende gluiperigheid van de aanhanger.

Blasfemie blijkt dus een Januskop te hebben. Zinloos dus om het on-begrip te weerspiegelen. Het gesprek houdt op. Hier.

Hoe ging dat ook alweer? Als je over iets niet kunt spreken moet je er over zwijgen?

Golgotha Picnic

2011-11-23T16:01:00.000+01:00

"Golgota picnic", nouvelle cible des catholiques intégristes - LeMonde.frhttp://www.lemonde.fr/societe/article/2011/11/17/golgota-picnic-nouvelle-cible-des-catholiques-integristes_1605289_3224.html Le Monde.fr - Les manifestants de l'Institut Civitas s'était mobilisés pour la première représentation d'une pièce jugée "blasphématoire".

professionelen

2011-11-16T18:10:00.001+01:00

29 januari 2008

Hoeren worden betaald om hun verlangen er niet te laten uitzien als een vraag (net als psychoanalytici trouwens, maar hoeren worden om begrijpelijke redenen vóór de sessie betaald). Bij hoeren ga je dus niet langs voor een portie affectie. Of een tongkus.

Passie is makkelijk na te bootsen en vrijblijvend maar affectie is een poging om de andere in zijn eigenheid aan te tasten.

Vandaar dat onze gedeelde tolerante mening het mogelijk maakt om een gedragslijn op te stellen voor de Andere.

Het anders-zijn van de Andere is aanvaardbaar zolang de Andere maar in zijn kot blijft en met zijn obscene affectie niet aan zoiets als stalking doet.

het bananenwormpje

2011-11-16T18:08:00.001+01:00

18 januari 2008

Mijn oudere zus lustte wel een banaan toen ze een jaar of tien was. Soms trok ze nogal een gezicht en had het over die nare melige draden die loskwamen en rond de vruchtstam vlochten. En het pellen dat zo moeilijk ging, die steel die zo moeilijk te kraken was bovenaan.

Heb ik haar toen even raadgegeven.

- Nee, je moet onderaan beginnen, er je nagel inzetten: dat knakt makkelijk af en dan pelt dat vanzelf, maar je moet wel even nazien op bananenwormpjes.

- Hoezo?

- Oh, dat zit altijd onderaan, van die kleine doorzichtige, giftige wormpjes.

Ik herinner me niet dat ik haar nog dikwijls een banaan heb zien eten. Tenzij ze misschien uiterst lang over de controle deed? Pfff, nee, ik herinner me enkel nog dat ze toen met een ontzet gezicht haar vrucht minutieus controleerde. Daarna, tja, ik weet het niet meer.

Gebrauchswert

2011-11-16T18:05:00.001+01:00

31 januari 2008

Gebruikswaarde… een weinig gangbaar begrip wanneer het gaat om een burgerlijke maatschappij waarin de ruilwaarde speelt. Het vergelijk. En de dingen gaan dan ook meer en meer op elkaar lijken alsof ze hun uniciteit moeten gaan ontlenen aan een abstractie: de ruilwaarde, geld.

En het doek gaat open. En inderdaad: het geld is genots-begrip geworden. De fetisj.

Voor Sade ‘geldt’ dat pas een lichaam een ander lichaam kan doen genieten. En dan nog speciaal een lichaam, tja, zonder kwaliteiten (wat is dat sober uitgedrukt).

Het anti-fetisjisme van Sade is heel uitdrukkelijk. En àls er dan enigszins sprake zou moeten zijn van een nagalm ervan, dan zou het moeten gaan om een fetisjisering van het Genot.

Bon! (enfin: mooi!)

2011-11-16T17:57:00.001+01:00

19 maart 2008

De kuisvrouwen-cultuur heeft er lang over gedaan om in eigen kuisvrouwen-ogen te kunnen zien. Of dit nu specifiek de verdienste van het modernisme was, het is het resultaat van een proces dat zich vanaf de achttiende eeuw aftekent. Er is eerder al een intimiteit gemeld tussen het mooie en het lelijke. Tussen lust en onlust.

Maar goed, er kan minstens een overeenkomst verondersteld worden. Misschien is het nuttig om langs de kunstmatigheid van het opgedrongen beeld - zo mooi verwoord in het ‘voorwerp’ pop – op zoek te gaan naar een eventueel achterliggende realiteit.

Non, merci

2011-10-27T16:41:00.002+02:00

30 juli 2007

“Non, merci”.Je kent de situatie: er wordt iets onder je neus gehouden: een groezelig MacDonald-bekertje, een enquêtekaft, een folder of gewoon een ongewassen hand. Mijn antwoord is onveranderd “non, merci”. Spanje, Cuba of Erps-Kwerps: “non, merci”. Bij het bekertje wel nog wat ingekleurd met een mimiek van “dacht jij nu écht dat ik uit dat vieze ding zou drinken”.

We worden zonder ophouden belaagd door aanbod zonder vraag. Het speciale aan de kwestie is dat het aanbod niet zonder consequenties is. Zeg maar: het gaat om een ‘aangeklede’ vraag.
Neem nu het bekertje, niet zomaar een drinkbekertje. De kaft. Een enquête? De folder: pure winst, dat zàl wel, een fenomenale korting desnoods… Ba!

Maar de ironie ervan ontgaat me niet. Bedelen is een soort bedrijfstak geworden. Je bent bedreven of niet in het vermommen van een vraag om er vervolgens een aanbod, een cadeau, van te maken. Dit is iets voor de slimme, de rappe...

Een tijd geleden werd ik aan de deur op het aanbod van een ‘blijde boodschap’ vergast. Ik dacht al meteen: boodschap, dat zal wel, maar hoeveel zou ik er gemiddeld aan moeten bijdragen om er een blijde van te maken. En voor wie?

En plots dacht ik: dit is een melodrama. De man van de blijde boodschap vergaf me bij voorbaat mijn gebrek aan interesse. De schurk.

caritas

2011-10-12T13:22:00.002+02:00

26 maart 2008

Perversie is een ethisch concept met een morele connotatie die niet mis te verstaan is. Doorgaans wordt in dit verband op basis van een gesteld criterium, bijvoorbeeld: hij beschouwt de andere als een object… een perverte houding afgekeurd. Mooi, de neuroticus beschouwt een prostituee dan als zijn wettige echtgenote?

Maar goed, de harmonieuze bedrelatie hoort tot het rijk der devote fabeltjes, tenzij men aanneemt dat de niet-perverte act zogenaamd een act zou zijn, gezegend door een vorm van, nu ja, caritas… een nogal besmet begrip tegenwoordig.

Caritas werd in de Middeleeuwen onderscheiden van amor. Caritas werd er opgevat als de extra-dimensie die ervoor zorgde dat de liefde wederzijds was, laat ons zeggen: mèt com-passie. Fijn, op die basis zou het zo zijn dat elke coïtus zonder compassie pervert te noemen is. Hoe oudbakken die formulering ook mag klinken, het vingertje kan hier terecht ter vermaning klaar gehouden worden.

Uit het sadeaanse boudoir kunnen we te weten komen dat de sadeaan de, welja: oorzaak van het verlangen van de Andere wil zijn, de sadeaan is met andere woorden op jacht naar de agalmata, de verborgen schatten, zoals Alcibiades dat noemt in Plato’s Symposium.

Als de ‘buit’ dan ontleed wordt, blijkt dat te gaan om het Reële - met hoofdlettertje – een kwestie die zich bevindt op het randje van het verwoordbare. En inderdaad, het Genot (met hoofdlettertje) dat er verschijnt blijkt er karakterieel transgressief. Vandaar dat we moeten besluiten dat het hier om iets, ja, hyper-reëels gaat. Een zonde?

een vlieg!

2011-10-07T20:20:00.000+02:00

24.5.06

Het individu Ego zal zich dus als een proleet gedragen als het geconfronteerd wordt met ‘een gat’ in het weten. Maar het is misschien interessant - ondanks de rioollucht - om eens na te gaan wat de mechaniek is van het niet-weten van het individu Ego.

De fobie voor niet-complete systemen is er - terecht - massaal. Vandaar dat ook het imaginaire een voorname rol speelt. Maar terecht? Uiteraard: het Ego is immers de gevangene van het imaginaire. In feite ontsnapt het individu Ego op die manier aan het eigen ik, want, wil hij het symboliseren, dan moet hij er afstand van nemen!!!

Op deze wijze vormt zich dan - warempel - een niet-ik. De vijand. Voor de kinderachtigen onder ons: een ‘vuil ik’. Panische angst! Men weigert na te denken, door de angst verlamd! Pure schizofrenie! Paranoia! Autisme! Stemmen!

verstomming

2011-09-16T11:46:00.004+02:00

ijsvogels

zittend oud geworden

in de gloed van iets wat

wel eens zon zou zijn

plots bloedrood

als schaamte op een gezicht

ijsvogels

vreemd en nieuw

en toch ijs

ijzer heb je niet

amfibolie

2011-09-15T06:05:00.000+02:00

5 september 2006

tiens, het wordt weer avond
en ik zeg maar wat
ik voortdurend zei
dat op dit klavier
de dingen niet gezegd worden
broodkruimels
een guts whisky op een verkeerd moment
de lipjes van
de sorrow en
tiens, kijk nu
de tepeltjes van
de - zuig mij, zuig mij -
affaire

tiens, het wordt weer niets
en ik zeg maar
iets over de hang-hang
naar apartheid
van tiens - zie nu
iets wat ik voorzie
laat maar, laat maar
een nieuwe knal, een nieuwe fles
ik streel je hart nog even
en doe de deur dan dicht
en zwalp, zwalp
op de zwarte zwarte zee
het eeuwige nee

orfuis

2011-09-07T13:33:00.004+02:00

24.5.06

er kwamen gevaarlijke stralen oude ochtend
en de stem van de mens werd een stok
star in de rook ook bogen niet meer
ogen vrolijk voor de zon zo waren
geworden de wortels aardser afkerig
van licht en donkere dauw droop
over monden jammerend mul en slapen
op zwarte staafjes was in zwang dat was
wijsheid en moed

met al de eenkennige dobbelstenen der wil
slapen en de kwade reuk roeide
maagdelijk rond tussen listen en vlekken
maar die eens uitvond vreugde met verven
van koud vuur hoe in van
harmonie verlammende envelopes
verdriet ontving hij?
Ondankbaar

bergen rimpels werden weggewist
het eens stralende huis een zwetende kuil
en door wormen rovers beringd
maar hij ging en als bloedde hij wind
zingend zingend zingende
om de wereld een kalken rad of een modderen vloed
om het hart een glanzende schelp of een dansende hand
en in een hoek in de diepte weggedrapeerd
smeulende goedheid de droom gesmolten
van geheim van verborgenheid
tijd heeft geen dag geen licht maar leeg
de tijd is de nacht is verval
van gebouw of vervagend gebaar
alleen de taal is tucht en het woord
wel gewond maar ook
met heimwee gehelmd is een nest is een weg
een glanzende schelp of een dansende hand

Lucebert

dans la forêt lointaine

2011-09-07T13:30:00.000+02:00

3 februari 2008

Dans la forêt lointaine,
On entend le coucou.

Du haut de son grand chêne,
Il répond au hibou.

Coucou hibou, coucou hibou,
Coucou hibou, Coucou!

Coucou hibou, coucou hibou,
Coucou hibou, Coucou!

pouvoirs de l'horreur

2011-09-07T13:17:00.000+02:00

12 april 2008

1572, Jean de La Taille dicteert de vereisten voor een echte tragedie in De l’Art de la Tragédie:

“[…] il faut que le sujet en soit pitoyable et poignant en soi, qu’étant même en bref et nûment dit, engendre en nous quelque passion : comme qui nous conterait d’un à qui l’on fit malheureusement manger ses propres fils, de sorte que le père, sans le savoir, servit de sépulcre à ses propres enfants, et d’un autre qui, ne pouvant trouver un bourreau pour finir ses jours et ses maux, fut contraint de faire ce piteux office de sa propre main […]. Voilà pourquoi tous sujets n’étant tels seront toujours froids et indignes du nom Tragédie, comme celui du Sacrifice d’Abraham, où cette feinte de faire sacrifier Isaac, par laquelle Dieu éprouve Abraham, n’apporte rien de malheureux à la fin […] »

Rashi schrijft dat Abraham op de berg Moriah, toen hij zijn zoon Izaak dan toch niet mocht offeren, ontgoocheld zei: “Dat maakt dat ik hier nu voor niks gekomen ben, mag ik hem niet minstens een klein sneetje geven zodat er een weinig bloed uit komt?”

Nu is steeds in die zin gesteld geweest dat de vereisten voor de tragedie niet mogen overtreden worden omdat ze dan de beschermheer van de tragedie raken. De beschermheer? Te weten: het publiek. En wat wil het publiek?

Die Sorge des Hausvaters

2011-09-07T13:02:00.001+02:00

14 augustus 2008

Stel een situatie waarbij een soort ectoplasma het overneemt.
Het kan niet uitgedreven, afgedreven.
Afschrikwekkend! Hoogst gênant!
Een soort kleverige substantie die primitief, pervers de beschaving verstoort.
Belachelijk. Het beweegt voortdurend, het laat zich niet vangen...

verrek, dit is wééral zo'n moeilijke tekst

le soleil pourri

2011-09-07T12:57:00.000+02:00

19 augustus 2008

Beatus van Liébana die in de tweede helft van de achtste eeuw in Asturië bedrijvig was is vooral gekend om zijn commentaar op de Apocalyps. De kopieën van dit handschrift waren bijzonder populair in de Middeleeuwen, het ging niet voor niks om kleurrijke stripverhalen.

Er zijn verschillende Beatus-transcripties gekend, de één al spectaculairder dan de andere. Meestal zijn ze in Spanje gemaakt, maar er is er ook één van het scriptorium van Saint-Sever in de Landes in Frankrijk. De Beatus van Saint-Sever genoemd.
de Beatus van Saint-Sever

Georges Bataille bespreekt in 1929 in het tijdschrift Documents de iconografie van de Beatus van Saint-Sever en dat blijkt niet in dovemansoren gevallen te zijn. Picasso, in zijn Crucifixion uit 1930, hanteert een kleurenschema dat nauw verwant is aan de Beatus, terwijl in zijn Guernica de schreeuwende open mond opduikt. Wat later blijkt ook Francis Bacons’ (bevriend met Leiris, een vriend van Bataille) interesse gewekt.

En Picasso kwam er ook voor uit in die tijd: Chez moi, un tableau est une somme de destructions. Hij noemt de dingen bij de naam: het gaat niet om een berustend soort soleil noir de la mélancolie, maar om materie, weggevreten door de zon, niet langer om een laf poëtisch ideaal, maar om de verrotting zèlf, om de peinture pourrie.

boek

2011-09-07T12:46:00.000+02:00

24.05.06

De gedachte in een boekhandel te vinden wat ik zoek is al een tijdje verschoven naar het dwaze gevoel er op gezet te zijn als ik weer eens aan de kassa sta met een stapel 'boek'. Ook al betreur ik het historische feit nu éénmaal in een niet-verfranst gewest te leven. Het aanbod is arm en plat, maar steeds weer word ik toegeroepen: "neem me mee!" En, ja, het verwondert me soms dat er dan toch nog wat verweesde exemplaren boek-boeken per ongeluk achtergelaten zijn. Anders is het in de ramsj, de hel! Daar kun je alle hoop laten varen.De Bier-bijbel, het Beste Engelen-boek... en een publiek waarvoor je je adem inhoudt.

Toch heb ik De geheime wereld van James Ensor van op een stapel bij De Slegte meegegrist. Niet om de titel, maar om de auteur: John, John Gheeraert. Die man schrijft net zo houterig als de manier waarop hij in het leven stond: depressie na depressie, een schim tenslotte. Miskend, verkleumd, verzuurd. Heeft ook wat ellendige romans gepleegd, maar hield zich - gelukkig - in hoofdzaak bezig met de kroniek van de culturele passage in Oostende. Ach, John, enkele jaren terug liep ik hem tegen het magere, getaande lijf en zei hij tegen zijn vrouw dat ik ooit zijn beste leerling op het college was. Tsss, de meest-opstandige.

Ik zie hem nog staan, als leraar vooraan in de klas, had hij het plots - zonder reden - over het visserskwartier in Oostende, waar hij opgroeide. En begon hij te huilen. De tranen leekten in zijn magere hals. De zwarte jaren, na de oorlog: armoe. Jankend, en zonder mij aan te kijken sneerde hij plots: "Karel Goetghebeur was de enige die ons toen verdedigde, dag en nacht in de weer was om ons een menswaardig statuut te geven. Iedereen had de oorlog overleefd door de haring-visserij en nu dit". Nee, ik voelde me niet persoonlijk aangesproken, maar wel bekeken.

Hij heeft nog een poging gedaan om mij uit het college te laten zetten. Dat zou aan ‘mijn houding’ gelegen hebben, niet meer. Of, toch: hij nam me ooit eens apart en had me onverhoeds met zijn magere handen bij mijn revers getangd. Ik wist niet waar ik het had en gaf hem een rotduw, hij verloor zijn evenwicht en belandde tussen wat banken verderop. De boel werd gesust, dat wel. Om de paar jaar kwam ik hem wel eens tegen. Hoe het zat met mijn werk? Ik consulteerde hem ook af en toe voor een dossier. Het kwam nooit tot een gesprek, een uitleg, hij hield de boot af.

ma non troppo?

2011-09-07T12:28:00.001+02:00

24.5.06

Misschien nemen we wel genoegen met het beeld van de Weltschmerz van de dichter en het feit dat de dichter wééral aan het lijden is, net goed hij dient ervoor. De heteronymie - het méér-worden van de dichter - zich nogal eens vertalend in het aannemen van een pseudoniem - in sommige gevallen een wàslijst aan pseudoniemen - stelt ons gerust, het fenomeen is gekend. We reserveren minzaam óók een plaatsje voor de poëzie. Op een luie zondagnamiddag wil ik dan wel eens uit verveling een dichtbundel inzien en er een emotie uit puren. Dan gaat dat ding terug op de plank.

De dichter - het wij-subject - heeft de taak overgenomen om wat onzegbaarheden te ondergaan, het is niet aan iedereen gegeven om dat te moeten doen, niet iedereen is in staat of kiest ervoor om als bohémien door het leven te gaan. De dichter is ertegen bestand, hij is gewoon om met het geweld van de waarheid om te gaan. Dit laatste is weeral een formule. Hoewel, dan zou een dichter zich toch op ongevoeligheid voor het geweld moeten beroepen! Raar.

Het feit dat het ‘ik’ zou ‘opgelost’ worden in een ‘wij’ is seksueel beladen, laat ons dat nu maar eens van die kant uit bezien, want het valt op. En daar komt genot bij te pas. Laten we dus alvast de formule van het infimum lopen... ma non troppo? Net de ongevoeligheid zou eerder verwijzen naar een overwonnen hebben van de angst die het bastion van de ‘dagelijkse geregeldheden’ bewaakt en zou minstens wijzen op een tolerantie: de site niet verlaten te hebben, bestand geweest te zijn. Een heel masochistisch gegeven. Maar ik hou niet van minstens.

De doctrine van het reële veronderstelt niet een esthetisch, etherisch fenomeen dat zich terugtrekt in een melancholische tolerantie-site van bourgeois-tranerigheid, humanisme als men wil. Eerder de penseelstreek, het blok hout niet het blok hout te laten. De keuze voor een reële, meedeelbare en onvernietigbare gedachte, waarvan de ‘wonde’ net de resistentie en terzelfdertijd de passie is.

Sloterdijk

2011-09-07T12:26:00.000+02:00

26 januari 2008

"Seit dem 11. September 2001 hat sich die westliche Welt in ein großes Labor autoplastischer Suggestion verwandelt, in dem das Modellieren mit plastischem Material zu einer Massenbeschäftigung geworden ist. Gegen diese Hysteriezumutungen hilft meiner Meinung nach nur ein Stück nachgereichter Kaltblütigkeit." Während die halbe Welt hysterisch bastelt, bleibt einer cool wie ein Metzgerhund. Auf die Frage "Der 11. September läßt sie heute so kalt wie vor einem Jahr?" gibt er knurrend zu Protokoll: "Ich gehöre Gott sei Dank einer Gruppe von Menschen an, die mit dem 11. September seit jeher den Geburtstag Theodor W. Adornos verbunden haben, und halte an der Einschätzung fest, dass diese Assoziation unter kulturgeschichtlichen Gesichtspunkten weiterhin die wichtigere bleibt. Im Übrigen gibt es nach dem 11. September immer auch einen 12., an dem das autohypnotische Schaumwerk wieder in sich zusammenfällt."

l'objet petit a

2011-08-21T08:37:00.001+02:00

22 november 2007

Ik zou me wel eens (onterecht, onterecht volgens sommige bronnen) kunnen afvragen waarom Jacques Lacan in zijn publicaties geleidelijk aan het statige en eerbiedwaardige Ding (met hoofd-letter) verving door l’objet petit a (verdorie). Ik bekijk het dan ook maar vanuit een honds perspectief en herinner me verbaasd een eindje zin: l’amour, c’est donner ce qu’on a pas. (goedkoop dus, gratis zelfs)

Als een rechtgeaarde hond, recht op zijn doel afgaand, wil ik wel eens aan dat kleine object a, dat gat-object (vooral dàt kan een hond interesseren) snuffelen. Ik kan het immers slechts zien als anamorfose (en honden zijn van nature sterk in schuin zien).

En dat heb je met honden: niet van hun stuk te brengen soms. Het juiste gat ontketent een ongekende halsstarrigheid en hoe groter het obstakel hoe veelbelovender het gat. Mijn drift (als hond, als hond) is vleesgeworden…

En wees maar zeker: als hond blijft het Ding op afstand. Het is te menselijk, te beschaafd, te etherisch voor een hond. En toch… ik wil het reanimeren, dat Ding. Ik zie het, schuin: een Ding, een gat, een Ding…

kynisme

2011-08-20T19:32:00.002+02:00

25 januari 2008

Ach, kom, dan kan het inderdaad maar eens over Diogenes van Sinope gaan. Misschien zelfs over Peter Sloterdijk, de Kritik der zynishen Vernunft. Maar eerst een rappèl wat Marx betreft: Sie wissen das nicht, aber sie tun es… inderdaad: het warenfetisjisme: de vervreemding die ertoe leidt om zoals Walter Benjamin het zei aan een soort ‘sex-appeal van het anorganische’ te gaan doen. Hier is de freudiaanse tekst natuurlijk belangrijk: wat is fetisjisme: het gaat om de affectieve bezetting van het object nét voor de onthutsende vaststelling van ontbreken van een penis bij een vrouw.

En misschien is dat dan niet eens helder gezegd, de afkomst van het woord fetisjisme: factitius – ‘een object door de mens gemaakt' - misschien was al dit geschrijf over masochisme niet zomaar lukraak. Affectieve investeringen alom, maar de vergelijking met het masochisme en de voortdurende investering in wat een handpoppetje bleek te zijn, een eigen constructie, was nogal gericht. De schizofrenie die ertoe leidt om het object niet meer te genieten omwille van het object maar omwille van het sociale aanzien dat het met zich meebrengt.

Maar kom, Sloterdijk staat er op om bij het benoemen van een geneesmiddel uitdrukkelijk naar de hondsheid van een Diogenes terug te grijpen. Het kynisme, het Griekse kunikos betekent ‘honds’. Geen écht fijne lectuur, er zijn tientallen anecdotes gekend, vooral langs Diogenes Laërtius, over de filosoof die in een ton leefde en op openbare plaatsen pleegde te masturberen. Wat een chienaille. En nee, Diogenes had dan wel niets, hij was niet echt een ‘asceet’ (wij moeten het Christelijk aspect van dat woord wegdenken, na duizend jaar masochistisch misverstand zegt Sloterdijk), maar wel de vader van de, welja, zelfhulp.

Ersatz

2011-08-20T19:21:00.001+02:00

21 januari 2008

Het is dus verkeerd te denken dat het masochistische genot gelegen zou zijn in de pijnbeleving, het zou eerder moeten gaan over de ethiek van de sublimatie. En welke. Naarmate Wanda Severin slaat heeft zij meer genot, vermindert het zijne. Met een beetje kwade wil moeten we hier een vorm van opofferende naastenliefde kunnen in zien (of – met een stap terug – in staat tot de vaststelling dat het verlangen van de ene toch maar steeds het verlangen van de andere was).

Het woord sadomasochisme zou kunnen suggereren dat Sade en Masoch als in een broederlijk verbond deelnemen aan één strijd. Die gedachte stamt uit de liberale bourgeoisie-moraal, steeds bereid tot een libidinaal vergelijk: zegge het afwegen en berekenen van het kapitaal aan macht. Bij dit schrille positivistische licht vallen dus heel wat sporen uit te wissen.

En meteen, welaan, de vaststelling dat de ideale vorm van masochisme terug te vinden zou zijn in de hoofse liefde. In sadeaanse ogen moet dat wel een grapje wezen. Maar de mechaniek van een dergelijke voorstelling situeert zich grandioos in een ‘gekuiste’, ‘propere’, ‘aanvaardbare’, ‘beschaafde’ versie van het masochisme. Een versie waarmee je godbetert nog eens onder de mensen kunt komen. Gekuist van wat? Gekuist van drift. Van seks dus.

Na dit revisionistische manoeuvre valt maar één ding op te merken: welk een ontstellend contrast toch met de sadeaanse instelling op de duur! Sade ademt het exces! Dat terwijl ik hier – gewillig – zou moeten toegeven: ach, het masochisme is ‘slechts’ een fantasma hoor, een kunst, een ceremonieel. Het ruikt hier naar Tao en een snobistische zoektocht naar… intensiteit.

hysteria

2011-08-18T20:01:00.004+02:00

24 januari 2008

As she laughed I was aware of becoming involved in her
laughter and being part of it, until her teeth were
only accidental stars with a talent for squad-drill. I
was drawn in by short gasps, inhaled at each momentary
recovery, lost finally in the dark caverns of her
throat, bruised by the ripple of unseen muscles. An
elderly waiter with trembling hands was hurriedly
spreading a pink and white checked cloth over the rusty
green iron table, saying: "If the lady and gentleman
wish to take their tea in the garden, if the lady and
gentleman wish to take their tea in the garden ..." I
decided that if the shaking of her breasts could be
stopped, some of the fragments of the afternoon might
be collected, and I concentrated my attention with
careful subtlety to this end.

T.S. Eliot, 1915 (1915 dus)

Et encore? Ajouter des couleurs.

2011-08-14T10:10:00.000+02:00

20 januari 2008

Stel dat de kleine Sergei de kamer van zijn ouders binnenkwam terwijl zijn vader gebukt zijn teennagels knipte en zijn moeder haar oksels aan het ontharen was. Niets aan de hand. Het vernoemen niet waard. Wel het vernoemen waard, onhoudbaar spektakel, is het impact van de moederlijke 'houding' (en reactie) tijdens de hondjes-coitus, later herhaald bij het zicht op de kuisvrouw die op handen en voeten de keukenvloer schrobt, scène waarbij Sergei spontaan in zijn broek plast.

Een jaar na ‘de Wolvenman’ heeft Freud het in een essay over “een” kind wordt geslagen”. De analyse van dit banale fantasmatische gegeven verbergt een frase “ik word geslagen door mijn vader”, een analytische constructie, een – duidelijk - logische noodzaak. Het is immers niet genoeg zich zogenaamd plots te bekennen tot een masochistische behoefte om geslaan te worden of om de plaats van de slaande vader in te nemen. Het is de weg eruit, te vergelijken met een soort Mozes die het volk door en uit de woestijn leidt.

Het enige reële aan de intermediaire situatie is dat de handeling van de vader blijkbaar genot oplevert en op basis daarvan – reden genoeg – kan het verleden herschreven worden. Ex nihilo. Elke ontmoeting met het ‘andere’ genot is automatisch geconstrueerd als een fantasma en de historische waarde van het effectieve feit boet in door een ‘reconstructie’, een materialisering van een… verhaal dat op de duur, als een nieuwe mythe, naar het verleden verwezen wordt.

ik kan niet lezen, ik ben

2011-08-13T20:05:00.004+02:00

15.5.06

Een moordenaar moordt, een schrijver schrijft, een dief steelt, alleen een lezer lijkt wel vrijgesteld van het lezen. Elke lezer is essentieel hypocriet, maar kàn ooit een zeggen: ik kan niet verder. En het is dat soort onleesbaarheid dat op de duur een verlangen naar taal en doorgave doet ontstaan.

Iemand die begint te lezen - op die manier - zal van zichzelf een vertoning maken die het parcours van de schriftuur herhaalt tot op de plaats van de ontcijfering. Er is bijna een wet nodig die zou verplichten om zichzelf te ontplooien tot... een lezer, een mens zou moeten dwingen om van zichzelf te houden, de momenten van ontstelling te pacificeren en een plaats te wijzen. Ook in het morbide.

We worden geconfronteerd met een vraag, er is een verlangen geformuleerd en plots opent zich een peilloze diepte: wat wil je nu eigenlijk! Een lezer moet gelukkig geen rekening houden met een systeem - en zou dat maar beter laten - hij is het zelf: het systeem dat zucht onder het systeem. Hij is aan zichzelf overgelaten. En aan zijn genade.

PORNO!

2011-08-13T20:00:00.000+02:00

26 januari 2008

Wat plats nu: Portrait d'une jeune fille américaine dans l'état de nudité. Misschien kan van enige vervreemding sprake zijn? Maar kom, positief is in elk geval dat het om een ‘bougie’ gaat, het onderdeel waardoor de machine in beweging komt. Bah, fantasietje hoor, grapje, stel nu eens dat we dàt serieus zouden moeten opvatten…

Stel dat een gesprek rustig terug kan vallen op de productie van geluid. Dat de kramp in de vormen van de bougie te passen al geschikt zou zijn om het over ‘een vrouw' te hebben.

waarzeggen (zoiets?)

2011-08-07T10:58:00.002+02:00

2 april 2008

Bof, waarom ook niet, ik kijk in mijn Chouraqui (zowaar de enige bijbelvertaling die ik min of meer vertrouw) en lees daar bij Jesaja hoofdstukje 48:

6. Tu as tout entendu, contemplé. Et vous, ne rapportez-vous pas ?
Je te fais entendre des nouvelles dès maintenant,
Des secrets que vous ne pénétriez pas.
7. Ils ont été créés maintenant, pas alors;
depuis un jour, et tu ne les a pas entendus;
que tu ne dises : «Voici, je les connaissais.»

skepsis en ergernissen

2011-08-07T10:45:00.003+02:00

Skepsis: overzicht. Een stap achteruit.

http://www.ergernissen.com

Een plotse aandrang om een probleem te verhelpen?

De honger in de wereld. De armoede. Het dierenleed.

Wenende blaadjes sla, verstoten garnalen, vernederde sojabonen.

Wat interessant toch die plotse aandrang, het vermogen tot een stap achteruit.

Nu nog het probleem verwijzen, liefst vóór de storting op de rekening van http://www.landrover.com/gl/en/lr/about-land-rover/sustainability/.

sado-masochisme

2011-07-19T08:51:00.000+02:00

4 december 2007

Als het al eens over sado-masochisme mag gaan dan heerst de indruk dat het één wat met het ander te maken heeft. Niets is minder waar. Wanneer we het werk van Sade vergelijken met dat van Masoch merken we een totààl verschillende inspiratie.

Maar misschien kunnen we het zo eens zeggen: Sade stelt zich een doel voor ogen en heeft daarvoor - materialist zijnde - een breekijzer, terwijl Masoch zogenaamd al héél wat subtieler, ja: cultureler is. Daar is het doel een kunstwerk. Bij Sade een vrouw.

Maar er is meer, waar de sadeaan vreemd van opkijkt is de contractgeilheid van de masochist. Waarom persé net dit embleem van het patriarchaat met die akelig-spirituele roeping. En dan nog een contract met een vrouw! De sadeaan wil alvast iets anders met een vrouw dan er een contract mee sluiten.

Het wordt pas ergerlijk voor de sadeaan, wanneer de masochistische heldin een heidense en heroïsche natuur pretendeert en het aan de omwikkelingen van pelzen te merken is dat het gaat om glaciale antieke tijden.

de ziel

2011-07-18T07:41:00.000+02:00

13 december 2007

« […] tant que l’âme âme l’âme, il n’y a pas de sexe dans l’affaire » J. Lacan, Encore.

“We moeten de ziel beschouwen als het feitelijke aangrijpingspunt van een bepaalde technologie van de macht over het lichaam en niet als de gereactiveerde resten van een ideologie. We kunnen ook niet stellen dat de ziel een illusie is of een effect van de ideologie. Ze bestaat wel degelijk, ze heeft een realiteit, ze wordt in de praktijk van de machtsuitoefening permanent om, op en in het lichaam van de gestrafte geproduceerd - en meer in het algemeen bij hen die bewaakt, gedresseerd en gecorrigeerd worden, bij krankzinnigen, kinderen, scholieren en gekoloniseerden, en bij hen die aan een produktieapparaat zijn gekluisterd en hun leven lang worden gecontroleerd. Dit is de historische werkelijkheid van deze ziel, die niet schuldig en strafbaar geboren wordt zoals voorgesteld in de christelijke theologie, maar ontstaat in procedures van straf, toezicht, tuchtiging en dwang. Deze reële en niet-lichamelijke ziel is geen substantie. Ze is het element waarin de effecten van een bepaald soort macht en de referentie van een bepaald soort kennis zijn gekoppeld, ze is het raderwerk waarin de machtsverhoudingen een kennis mogelijk maken en de kennis de effecten van de macht vergroot en versterkt. Op deze koppeling van realiteit en referentie heeft men verscheidene concepten geconstrueerd en onderzoeksgebieden afgebakend: psyche, subjectiviteit, persoonlijkheid, geweten, enz.; men heeft er wetenschappelijke technieken en discoursen op gebouwd; ze is het fundament voor de morele imperatieven van het humanisme. Maar we moeten ons hierdoor niet laten misleiden: de ziel, die illusie van theologen, is niet vervangen door een reële mens, voorwerp van kennis, van filosofische reflectie of technisch ingrijpen. De mens die ons beschreven wordt en die men zo graag wil bevrijden is zelf al het resultaat van een onderwerping die veel dieper reikt dan hijzelf. De “ziel” die in hem huist en hem het leven schenkt, is zelf een deel van de greep die de macht op het lichaam heeft. De ziel, effect en instrument van een politieke anatomie. De ziel, gevangenis van het lichaam”.

M. Foucault, Discipline, toezicht en straf. De geboorte van de gevangenis, Groningen, Historische uitgeverij,1989, pp. 45-46.

Sade (3) Tsss, oh!

2011-07-18T07:33:00.003+02:00

10 december 2007

La pensée de Sade «nous montre qu’entre l’homme normal qui enferme l’homme sadique dans une impasse et le sadique qui fait de cette impasse une issue, c’est celui-ci qui en sait le plus long sur la vérité et la logique de sa situation et qui en a l’intelligence la plus profonde.» Maurice Blanchot

Adorno en Horkheimer, ze zijn kritisch. Ergens merken ze op dat het anti-autoritaire systeem dat Sade voorstaat uiteindelijk zal moeten transformeren in een eigen omkering, een instelling vijandig tegenover de rede.

Voor Sade is vrijheid platweg ‘doen wat je wil’ en de enige vraag is die van de wil, te weten wat men wil, kunnen willen dus. Een onderzoek naar het verlangen. Kant is er als de kippen bij om in zijn kritische filosofie op dit vlak preventief als antiafrodisiacum zomaar het brave begrip ‘respect’ uit zijn mouw te toveren. Dan werkt de hegeliaanse Anerkennung anders – een erkenning van het wederzijdse für-sich-sein - hoewel ook dit begrip aanleiding gegeven heeft tot zelfbeklag. Dat zelfbeklag moet Sade trouwens als muziek in de oren klinken, hij houdt het stevig op respectloosheid en dan nog zonder wat dan ook van transcendente bedenkingen. Een vréselijke impasse.

Sade (2)

2011-07-18T07:30:00.002+02:00

9 december 2007

In zijn Kritik der praktischen Vernunft en Grundlegung zur Metaphysik der Sitten verdedigde Kant een ethisch systeem gebaseerd op wat hij de categorische imperatief noemde en waarvan de formulering luidt: "Handel alsof het maxime van je handeling door een act van de wil een universele natuurwet zou worden". Ervaringen moeten dus geuniversaliseerd kunnen worden. En daar was duidelijk kritiek op. Dat was namelijk een lege doos... Ik probeer die kritiek te situeren in verband met Sade.

Een van de meest in het oog vallende openingen betrof een combinatie à la Kant met Sade. Het mag hopelijk al duidelijk zijn ondertussen dat ‘Sade met Kant’ niét kan (hoewel het gemalen meel natuurlijk nogmaals gemalen moet kunnen worden). De tekst van Lacan, “Kant avec Sade” (1963), heeft een lange voorgeschiedenis. Hegel had zich al uitgelaten over het absolute formalisme van het maxime van Kant: dat die zowel het goede als het kwade kon steunen. In de Frankfurter Schule waren Adorno en Horkheimer (1944) ondertussen in de zin van een combinatie Kant met Sade aan het denken.

Het meest opvallende in beide kritieken op Kant: Adorno en Horkenheimer vs. Lacan, is wellicht de desubjectivering van de morele motivering. De beweegreden om het goede te doen wordt totaal onverschillig en abstract. Het lijkt beide partijen dan ook natuurlijk dat net het individu dat het meest voeling heeft met die abstractie de mechaniek ervan in gang zal zetten. Maar Freud had eerder (1924) al over het categorische imperatief opgemerkt dat het perfect de rol en de wreedheid van het superego invulde.

Met andere woorden: superego gevraagd om alvast een positie in te nemen in deze? De plaatsen zijn leeg. De scène verlaten. Sade kon die bezetting leveren. Hij heeft immers voortdurend én een wreed en streng superego én een ego-slachtoffer in aanbieding. Weliswaar wordt de opstelling van Sade als een parodie van de wet aangevoeld net zoals de introductie van het genot als een theoretisch exces beschouwd wordt...

kun je dat nu niet eens zeggen in normale menselijke bewoordingen?

2011-07-16T17:15:00.003+02:00

- nee

- Een andere keer kwam er een heiden bij Sjammai en vroeg hem: ‘Ik wil mij bekeren, maar op voorwaarde dat u mij de hele Torah leert terwijl ik op één been sta.’ Sjammai werd kwaad en gaf de heiden een klap met de meetlat die hij toevallig in de hand had. Daarop ging de heiden naar Hillel en vroeg hem: ‘Kunt u mij de hele Torah leren terwijl ik op één been sta?’ ‘Wat je wilt dat jezelf niet overkomt, doe dat ook een ander niet aan,’ antwoordde Hillel, ‘dat is de hele Torah en de rest is commentaar. Ga heen en leer’.
Talmud, Sjabbat 31a

Kant nu eigenlijk nie zònder Sade

2011-07-13T19:37:00.001+02:00

8 april 2008

Neem nu een stel denkers die de plaat moesten poetsen voor de Nazi’s en zich ontdaan buigen over de aantrekkingskracht van ‘meeloperij’: Horkheimer en Adorno in de Dialektik der Aufklärung. De verlichting was immers toch emanciperend voor de moderne mens, de rede ontmaskerde toch het magisch denken en toonde de weg naar de verwezenlijking van idealen.

Maar anderzijds – het verhaal is gekend – de rede verwaarloosde de menselijke natuur. De oude vloek van de dichotomie. Het gezond verstand, het praktische Vernunft, bleek een volksmenner die zich er op toelegde een soort rationele ascese aan te praten, op te leggen, een nuts-denken dat haar menselijke natuur opspaart en dan plots massaal regresseert in barbarij.

In die zin is Sade inderdaad op het eerste zicht een soort tegenhanger van Kant. Een last, een luis in de pels, een symptoom. Midden een consequent rationalisme dat op de duur enkel nog ‘waar-en' als ‘waar’ aanvaardt - positivisme is immers een soort belichaming van ‘waren’-fetisjisme - groeit de irrationaliteit en de vervreemding naarmate de kritiek verstomt, tot zwijgen gedoemd is.

Maar waarom verstomt de kritiek? Waarom is de kritiek gedoemd? Dat is de vraag. Het individu wordt alleen nog als manipuleerbare ‘waar’ beschouwd dat zich beweegt in een universum dat ‘waar’ is en tegelijk – vanzelfsprekend - gevangenis. Het antwoord: vanzelfsprekendheid, het universum spreekt vanzelf op de duur: de verstomming van de kritiek is ingebouwd.

En, voor-waar, in deze omgeving duiken plots een stel schrille persoonlijkheden op: de avant-garde. Ze hebben de deurklink in de hand. Maar wordt de deur nu geopend of gesloten? Avant-garde is uitputtend: elke doorbraak, elke transgressie wordt gerecupereerd en opgeslokt, de avant-garde doodgeknuffeld. Een uitputtingsslag.

Blijft? Het σκάνδαλον? De struikelsteen, het schandaal? Op zich dan? Anoniem.

my little blue book nummertje 4

2011-07-13T19:31:00.000+02:00

4 maart 2008

de magische tekens
die ik op je lichaam schrijf
je vernoemt ze niet
ze dragen mijn naam:
de toestand is hopeloos
je gaat je eigen weg
en draagt de tekens mee
in spiegels op hotelkamers
je slaapt er in
en je wordt ziek
denk je
en keert terug
de tekens zijn vorm geworden
gapend om vulling
kronkelend langsheen elke leegte
nergens voeding vindend
dan in terugkeer
en je sleept je voort en vraagt
om een teken
dit is het teken

het zieltje, begot!

2011-07-08T21:50:00.011+02:00

Jarenlang gooide ik tekst(jes) op deze blog. En vaak (what’s in a word) werden die als onleesbaar beschouwd. Ja zelfs ergerlijk onleesbaar.Of ingewikkeld, gewoon ingewikkeld. Vooral bij dat laatste deinden mijn gedachten onverbiddelijk richting Badinter. Houden zo.

6 april 2008

het zieltje, begot!

Ik kan me niet van de indruk ontdoen dat hetgeen Walter Benjamin benoemt als aura te maken heeft met een concept dat al eerder bekend in de oren (kwestie van auraliteit) ligt: de ziel. Moeten we de ziel beschouwen als een soort psycho-fysische link? Nog proper gezegd dan, want Michel Foucault definieert de ziel zèlfs als de gevangenis van het lichaam, daar waar wij mits enige katholieke discipline eerder het omgekeerde ingestampt kregen.

Kom, kom, voluit mag het zijn: “L’âme, effet et instrument d’une anatomie politique; l’âme, prison du corps” zoals het verschijnt in Surveiller et Punir blaadje 34. Wellicht gaat het ondertussen om een ànder soort fenomeen. Een soort na-beeld? Ik zeg maar wat (weeral).

In elk geval, wat het zieltje betreft waarover Benjamin het had, de aura van de kunst, was Duchamp er làng vóór zijn Das Kunstwerk im Zeitalter… uitbundig in geslaagd om het te vernietigen door een pissijn te promoveren tot kunstobject, door een snor te schilderen op een reproductie van de Mona Lisa…

Maar, wat zieltjes betreft spreken de traditionele afbeeldingen ervan niet voor zichzelf? Misschien is het beter om voorlopig iets in de zin van ‘magische krachten’ vooruit te schuiven, in afwachting van het moment dat we ongeveer zouden weten waarover we het hebben.

En, zei Lacan het al niet in Encore: «[…] tant que l’âme âme l’âme, il n’y a pas de sexe dans l’affaire». En, dàt, dat willen we toch niet!

een lijdensweg

2011-06-30T16:54:00.005+02:00

Het kon niet uitblijven. Een van de vrouwen die een eind verder met haar vriendinnen aan het keuvelen was poogt me boven de dansmuziek uit iets verstaanbaars toe te roepen. Of ik schrijver ben?
- Nee.
En waarover ik dan schrijf? Iets wat ik me herinnerde. Of het gepubliceerd wordt, zodat zij het ook kan lezen? Geslepen roep ik: "misschien op een blog" en "het gaat niet hierover"…

Wat moet je doen om onopvallend gebruik te maken van de anonimiteit van een party om een herinnering opgeschreven te krijgen. Van toen ik naar het Klein Kasteeltje moest. Ondanks mijn vermoeden dat ik binnen de voorwaarden van een uitzonderings-regeling viel werd ik toch opgeroepen om me in te schrijven voor de troep.

Nauwelijks uitgeslapen verscheen ik bij de tochtige poort aan het kanaal, gesterkt door het voornemen vooral niet op te vallen, geen ergernis op te wekken. Het typetje achter de tafel deed me het ergste vermoeden.

En waarlijk.
- Kom jij hier een beetje de aap houden met mij, onnozelaar!
Ik bespiegelde mezelf krampachtig om toch maar een spoor van spot te bespeuren in mijn puur zakelijke verschijning, maar die opper-korporaal beet zich vast als een horzel op toevallig aas en purper aanlopend tierde hij of ik soms dacht dat hij mijn houding interessant ging vinden.
Bleek op de duur dat ik – ongeweten - op mijn haar een vreselijke meeuwen-plaque opgelopen had. Haastig depte ik mijn bescheten kop met een zakdoek, terwijl die driftkikker me verzekerde dat hij me voortaan speciaal in het oog ging houden.

Dat was niet gelogen. Daarop volgde de fotosessie, waarbij een tweehonderdtal aanstaande miliciens hun plaats probeerden te vinden voor een groepsportret terwijl ik me bescheiden in de achterste gelederen gebukt wegcijferde.
- Gij daar!
- Ja, ja, ik heb het tegen jou, gebaar maar niet dat je doof bent!
Daar was hij weer. Voorwaar een pedagoog, een natuurtalent.
- Ga jij hier maar helemaal vooraan staan, zodat iedereen je ziet!

Het beterde niet echt toen de medische dienst ons verzocht een plasje te regelen in een stinkend urinoir en uit mijn product moest blijken dat ik toch wel suiker in mijn urine had zeker! Mijn nieuwe vriend werd er bij gehaald. En ja hoor: hij had me door, stiekem had ik suiker in mijn potje gekapt! Hem moesten ze niks leren! Zo kwam het dat hij me gebood om in niets minder dan zijn persoonlijke aanwezigheid – hij had tijd – een tweede plas te regelen. Op de duur, nadat hij een liter kraantjeswater had laten aanrukken - zo deed hij altijd met onwillige pissers - lukte dat dan toch en bleek het staal bovendien negatief. Kon het me schelen.

Ik kon het door mij opgehouden detachement vervoegen.
Nu iedereen geschikt bleek voor de dienst volgden nog slechts wat kleinere pesterijen.
Zo moesten we enkele keren in rij bij een klerk aan een tafeltje onze uiterlijke kenmerken prijs geven: haarkleur, grootte,… maar bij 'kleur van de ogen' liep het mis. Uit verveling had ik de misplaatste inval om de eentonige cadans "blauw, blauw, bruin, blauw, bruin…" te breken en voor ik er erg in had lispelde ik toch wel "groen" zeker!
Had ik mijn tong kunnen afbijten!
Prompt viel de rij stil en werd mijn persoonlijke kwelduivel er bij gehaald. Ik moest voor hem staan, me bukken, even meer in het licht... “Bruin!” siste hij.

De grond werd me wat heet onder mijn voeten en zo kwam het dat ik even later bij een interview met wat een officier moest zijn terloops het gesprek op de 'uitzonderingsmaatregelen' bracht: als voor de eerste januari van het jaar dat je opgeroepen werd en voor je vijfentwintigste een kind had, moest je geen legerdienst doen.
Het werd gecontroleerd en het bleek te kloppen. Men stuurde me naar een hokje waar mijn papieren afgestempeld werden.

Ik werd om zo te zeggen af-gemonsterd en ontsnapte even later gezwind door de poort.

samen-horigheid

2011-03-02T14:56:00.002+01:00

In het gezin gebeurt het wel eens dat men tot de vader spreekt.

Soms zegt men dat een gelovige met een zekere goede vader spreekt.

Hoch, denk ik dan: het gaat daar niet om een daadwerkelijke gemeenschap.
Als je tegen het bos roept krijg je het antwoord van de roep.

Maar goed, het gedrag van gelovigen, aanhangers van ingebeelde politieke gemeenschappen, lijkt gekenmerkt door de betekenaar geloof.

Aanvankelijk ging ik de betekenis daarvan zoeken bij iets plantaardigs. Misschien is het effectiever te verwijzen naar een soort - pfff - zelfovertuigingswerk, lijkt het, waarbij men tot loven en prijzen over gaat. Van de zaak weliswaar. Of de zaak persoon.

De gedachte wordt opgetuigd, bezongen, opgeklopt.

Daar is niets tegen. Begrijpelijk. Fluiten in het donker. Hachelijke zaak.

Ware het niet dat beschreven potsierlijke houding weinig of geen klare kritiek verdraagt. Rabiaat soms, dat gelovige volk. Blasfemie? Doodstraf!

Misschien ligt daar de oorsprong van de wellevendheid op zo’n vlak.

Niet te spreken over de moorddadigheid van het geloof bijvoorbeeld.

Het precaire van de kwestie.

Een soort opportunisme.

Een soort geschiedenis.

Te doen alsof.

Het gaat alvast wel om een daad-werkelijke gemeenschap.

pfff, ken je zelf en zo...

2011-02-19T07:17:00.005+01:00

Er is staatsterreur, bekend als middel om het status-quo te behouden maar anderzijds kan hetzelfde middel, de terreur, ook ingezet worden om de normatieve verhouding binnen de maatschappij te veranderen.

Tot zover het, welja toch, dagelijks gekeuvel bij een dergelijk onderwerp. Afstandelijk beschouwd. Het ligt wat ver.

Misschien kunnen we niettemin al vermoeden dat er een draaipunt ligt in het al dan niet aanvoelen van de norm. Tekent zich daar niet een onrechtmatigheid af? Een zekerheid die soms wel eens in het luchtledige trapt?

Betrokkenheid of niet, laat het ons ook eens zo zien: we zijn bespookt met de rustgevende illusie de dingen nauwkeurig te observeren en we kennen er bij tijden onszelf niet in. Vandaar de terreur want is dat even schrikken wanneer de bodem onder zekerheden weg klapt.
Nu is het al eerder gezegd met de formule “de zelf-terreur luidt het einde van de doxa in”.
Ken je zelf, maar dan als een onderzoeksobject. En wel op gevaar af daarin een legaat te zien om wat pedante, bedillerige assertiviteiten te produceren: héél héél zeker niet als een master-object.

die absolute Freiheit und der Schrecken

2011-02-16T12:21:00.002+01:00

Welwel. Het kan ons wel eens voorkomen dat een aantal begrippen zoetjesaan geschrapt kunnen worden uit de lijst Betamelijke Woordenschat. Misschien ‘geweld’ nog even niet klaarblijkelijk, maar een begrip als ‘terrorist’ - hij die ons democratische ideaal in gevaar brengt - kan met vaste hand naar de brandstapel verwezen worden. Jaja, in het licht van een dergelijke overtuiging lijkt een vleugje geweld precies toch wèl aannemelijk. Dacht ook Busch. En Moebarak.

24/05/O6

2011-02-15T05:18:00.004+01:00

Dit had ergens anders moeten staan.
Namelijk op 24/05/06 bijvoorbeeld.
Maar die dingen zijpelen binnen (ik sta al heel wat achter) en ik ben niet altijd bereid om aan retroactiviteit te doen.
Hoewel dit natuurlijk zinvol is. Geweld op deze manier op te bouwen.

Vlees?

Ik deed de deur dicht
en verder waar
de dagen langer worden en
je lucht verkoopt van waar
niets zweemt naar een
vraag die nog net om
om wat vroeg je weer?

Is de tocht voelbaar voor
een hoofd dat kaal
aan haar in plukken
valt en moe van het
steunen een zucht verlaat
op een passant die
waarom moest ik weg?

En stijf als een hand
een laatste peuk een
smalle lach van uren
leek het gevouwen in
een kam een kleed van zware
stof een dun geworden lijf
verbergt en je hunkert
naar de grond waar ook
het lijf van je lijf
koud en nooit bezocht
weggezogen wordt.

Al Jazeera? Of toch maar de Frut, de Standaard, het Laatste Nieuws...

2011-02-13T16:34:00.001+01:00

Egypt: Tariq Ramadan & Slavoj Zizek - Riz Khan - Al Jazeera English

Marian Verstraeten

2011-01-07T15:16:00.000+01:00

http://www.scriptieprijs.be/uploads/documentenbank/10e6b3575f8fb9d36ceeca5cbd9886fd.pdf

"een jaar zonder geweld"?

2011-01-01T21:06:00.001+01:00

Spijtig genoeg moet ik het positief ingesteld volk teleurstellen in hun welgemeende verzuchting.
Ik voel me niet eens geviseerd.
Zo.
En dan nog een gelukkige verjaardag voor mijn dochter Justine.
Te laat, maar goed, sommige dingen komen wat later soms.

Christmas Food Court Flash Mob, Hallelujah Chorus - Must See!

2010-12-23T13:36:00.000+01:00

wanna abuse me? IV

2010-12-13T19:37:00.004+01:00

Was aus Liebe gethan wird, geschieht immer jenseits von Gut und Böse

Nietzsche, Jenseits von Gut und Böse, Sprüche und zwischenspiele153

Er zijn van die fantasma’s die een cultuur vooruit drijven. Drijven. Je zou zo voor de vuist weg vermoeden dat daar één of ander edel motief achter zit.

Het verhaal van de drift naar het herstel van de oorspronkelijke eenheid - een avontuur dat volgens Aristophanes liefde heet - kan best wel zo’n motivatie zijn. Wat verdomd edel.

Wat ik mij nu weeral af vraag: gaan we ons daar niet vervelen? De diepe ‘verveling’ van zowel rijkdom als armoe. Het is er het milieu voor om ons dat hier af te vragen.

Het milieu heet dégoût en àls we ons niet vervelen, blijkt dat er een soort ‘aanvaarding’ voor aan de grondslag ligt. Vergelijk het met een puberale walg voor rood vlees, of vet. Ook daar kan een fijnproever uit voort komen. Zo zijn ze, de visies en gedachten ‘ik denk dat’ (die meestal een ‘eender wat’ inluiden).

Ik denk niet. Wij denken.

wanna abuse me? III

2010-11-26T15:24:00.007+01:00

Als we één ding zeker weten, rekening houdend met de wetten van een... ontologie. Wat is dat dan? De onmogelijke eenheid. Worden we dan ree-jalliesties? Vroeg-oud en verstandig, een klerk? Op de andere scène toch. De, nu ja, experimentele scène.... Waarom niet een schema volgen van een un-posture en een persoonlijk voornaamwoord dat - uiteraard - een ‘wij’ zal moeten zijn. Een mise en scène.

De hontologie van de authenticiteit. Re-jaillistisch, ja, constitutief op basis van schaamte. Het recht op schaamte, op discretie met name. Alvast eindelijk een minder pedante ontologie die ook rekening houdt met de doodsdrift. Uitdrukkelijk. En meteen ook spreekt over een zeker object. Voorwerp, dingetje. Het ik-object, waaraan een minimaal bijrolletje wordt toebedeeld in deze.

Met de schaamte wordt een affect aangewezen... we kennen er meer. De verveling bijvoorbeeld en de droefheid. Maar wat de ‘schaamte’ betreft, evoluerend vanuit de lafheid op een eerbare ‘positie’ te moeten bogen, die lijkt niet ècht dodelijk te zijn. Er is meer en beter: de fusie die als een confusie ondergaan wordt. Opperste verwarring.

wanna abuse me? II

2010-11-21T14:56:00.002+01:00

De twee op scène, de andere scène, uiteindelijk een kwestie van koppeling, neiging en reflex tot koppeling. Het eens op een àndere manier te zullen bezien. De andere scène, daar wordt alles gesteld in onderscheiden. Wit-zwart, hoog-laag, goed-kwaad, leven-dood. Een eenheid zoekend in tegendelen. Dat is het tenslotte wat de liefde typeert: het zoeken, zogenaamd naar de oorspronkelijke eenheid. Laat ons dus duidelijk zijn: liefdesdrift.

Enfin, volgens Aristophanes. Blijkt (het Symposium) dat er ‘oudtijds’ drie menselijke geslachten waren. Man, vrouw en manwijf. (Vooral dat manwijf lijkt me een uiterst vervelend wezen. Daar valt op zich toch niet veel plezier aan te beleven?) Maar nu, is niet elke drift - liefdesdrift én doodsdrift - conservatief, drijvend naar het herstel van een eerdere situatie!

Hierlangs kan alvast iets als eros en thanatos gezien worden als een poging om de wereld te interpreteren. Voorspellend voor zover een dergelijk woord al enige betekenis, tenzij een retroactieve, kan hebben. Een optie en daarmee ook een engagement. En toch, de vraag is of meer speciaal de liefdesdrift nu eigenlijk wel conservatief kàn zijn... Zie je, er was een situatie die verveelend was en in dat geval zou de liefdesdrift dus naar een dergelijke situatie willen terugkeren?

Fijn aan die metafysisch ‘getrokken’ beschouwingen is dat we toch al ergens komen met betrekking tot de ‘erotiek’. Er is geen fusie noch een optelling - één plus één - noch wordt de drie ingelijfd. En ook hier zien we dat een celibataire houding - uitgebreid zelfs: een elitaire houding - er voor kan zorgen dat het engagement uitdeemstert, dood loopt tenslotte, in een splendid isolation. In die zin is de niet-verhouding zowel obstakel als materiaal voor de constructie van de scène. Een paradox.

Er is dan ook geen enkele overeenkomst tussen de twee termen van het vergelijk. Stel nu: man en vrouw. Een koele en angstige kikker stelt hier algauw - strategisch - segregatie voor. Terecht. Op een vreemde manier dan. En dat toont meteen aan dat de ‘gebeurtenis’ op scène voor een model zal zorgen, een rol zal spelen in een visie op het leven. Ook al is dat nogal gewoontjes gezegd het is gewoontjes bedoeld.

wanna abuse me? I

2010-11-18T17:24:00.003+01:00

Slecht nieuws. Kant constateert dat seks de geliefde persoon tot een lustobject maakt...
Méér nog, hij observeert dat seksualiteit niet de voorkeur van een menselijk wezen voor een ander bestrijkt, nee, het zijn de genitaliën van de ander die het object van het verlangen zijn!

Plat zeg! We zijn wat hoogstaanders gewoon als het al weer eens bij wijze van romantisch vertier over de liefde mag gaan. Keuvelend over erotiek zitten we meteen tot aan de nek in de pathologie. Een te mijden onderwerp dus, verontrustend, bevreemdend. Daarenboven, om in de sfeer te blijven, ‘de liefde zou een vorm van zelfmoord zijn’ en ook al hou ik dat voor rekening van Lacan, de bevreemding van het unheimliche kan net zo goed verwijzen naar de situatie waarbij men plots niet meer ‘thuis’ is in eigen huis...

Liefde, een toch volkomen onverdacht onderwerp! De eenheid, de verloren helft! Il n’y a pas de l’un. Insisterend over dat eenheidsfantasme zal het de dood zijn die zich daar manifesteert.

Over verproperingsstrategieën als Hoofse Liefde, masochisme en het celibaat (quelle salitude) hebben we het al gehad, hebben we het zelfs nooit genoeg gehad. Wat zou het, de kranten nemen dat pleidooi ongemerkt wel over.

Oké dan, veiliger domein misschien: eros - thanatos. Het koppeltje dat zich toch wel onverwacht stelt. Misschien hadden we eerder het koppeltje leven - dood verwacht. Het heet dus liefde - dood.

Die één, die doet iets: die is verveelend. De twee dus.

rook, alles is rook

2010-10-06T17:25:00.002+02:00

gewoontes

2010-09-07T19:46:00.000+02:00

even nog raak ik de hemel
een oord van ziekte
vet en vadsig
van ge-dacht

de echte dingen
liefde,
verleden tijd van lieven
en nog wat meer:
er is iets
en men is daar
aanhanger van

gewoontes:
een thuis

banalletijd

2010-08-19T13:58:00.001+02:00

het zo te zeggen

de banalletijd meestert

was er licht en hel

het wast overal

als een beurs komkommerzaden

vlij me scherp

als ik wandel nu

tevergeefs

112x132

2010-07-28T13:10:00.000+02:00

Een schilderij dat jaren in het stadhuis van Oostende hing. Terug.
En ik sta te kijken van de symboliek die in de slordige optocht verborgen lag.
Crazy

ik spreek haar

2010-06-29T14:59:00.000+02:00

ontmoeting

2010-06-22T16:33:00.000+02:00

gesprek

2010-06-16T15:41:00.001+02:00

sanseveria

2010-06-14T15:49:00.001+02:00

sprong

2010-06-12T13:21:00.001+02:00

en we blijven hegeliaans

2010-06-10T18:00:00.001+02:00

tsss

2010-05-30T19:11:00.003+02:00

Een etspers, wat je daar allemaal mee kunt doen!
Uit mijn hand kwam bijvoorbeeld dit ding hieronder.
No, it's not all in ze head but in ze hands too.

ets... pers

2010-05-30T18:48:00.000+02:00

Tussenin ging het even naar Maastricht voor een occasie-pers. Ets-pers weliswaar.
Dat ding kon gelukkig gedemonteerd worden.

De auto is niet bezweken onderweg.

is er nog hoop voor de kerk?

2010-04-27T05:50:00.002+02:00

Er is nog hoop voor de kerk.
Laat het kind terug onmondig worden. Het wilde karakter tot op de grondvesten geleegd. En tenslotte herbouwd, gevoed met schuld en ergernis.

Dan pas zullen ze weder komen, de arbeiders op de velden des heren. Priesterabelen, met gelijke tred, de armen uitgespreid. Hoeders van schuld en ergernis.
Daar is altijd een markt voor geweest.

zou je?

2010-04-03T22:21:00.002+02:00

hoe ver?
hoe ver denk je?

en, niets, wel, niets dan
leeg dan
radeloos
het diepste diep
het vergat

Loammi

2010-04-01T08:01:00.005+02:00

2010-03-23T07:35:00.003+01:00

was man gesunden Menschenverstand nennt, ist selbst oft ein sehr ungesunder. Der gesunde Menschenverstand enthält die Maximen seiner Zeit. So zum Beispiel ware es vor Kopernikus gegen allen gesunden Mensenverstand gewesen, wenn jemand behauptet hätte: die Erde drehe sich um die Sonne; oder vor der Entdeckung Amerikas: es sei da noch Land. In Indien, in China ist Republik gegen allen gesunden Menschenverstand. Diese ist die Denkweise einer Zeit, in der alle Vorurteile dieser Zeit enthalten sind: die Denkbestimmungen regieren ihn, ohne daß er ein Bewußtsein darüber hat.

Georg Wilhelm Friedrich Hegel Vorlesungen über die Geschichte der Philosophie. Zweiter Band, p. 36